دسته: دیابت

دیابت

یکی از بیماری های مزمن که به دلیل کمبود تولید انسولین در بدن ایجاد می شود، بیماری دیابت نام دارد. انسولین هورمونی است که به تولید انرژی در بدن کمک می کند. زمانی که این هورمون به میزان کافی در پانکراس تولید نشود یا به دلیل برخی از شرایط بدن انسولین تولید شده را به خوبی استفاده نکند، گلوکز به سلول ها منتقل نمی شود. در نتیجه، افزایش گلوکز در خون یا هیپوگلیسمی اتفاق می افتد.

گلوکز نوعی قند است که در اثر عدم استفاده بدن از آن، در خون جمع شده و موجب بالا رفتن قند خون می شود؛ در نتیجه افراد را به بیماری دیابت مبتلا می کند. این بیماری در نوع 1 و 2، پیش دیابت و دیابت بارداری دسته بندی می شوند که هر کدام از آنها در سن به خصوصی یا به دلیل شرایط ژنتیکی بروز پیدا می کنند.

علائم بارز این بیماری شامل تکرر ادرار، تاری دید، کاهش وزن، بی حسی در پاها و دست‌ ها، بی تحرکی، گرسنگی شدید، حس خستگی، عفونت لثه و غیره می شود. برای جلوگیری از تشدید این بیماری کافی است رژیم غذایی سالمی داشته باشید، ورزش کنید و از داروهای تجویز شده توسط پزشک استفاده کنید. در غیر این صورت دیابت ممکن است سبب ایجاد بیماری های کلیوی، قلبی عروقی، مشکلات عصبی،  بیماری های چشمی و ناشنوایی شود.

بیماری دیابت چیست؟

مواد غذایی برای تامین انرژی مورد نیاز بدن گزینه مناسبی هستند، زیرا بدن با سوزاندن مواد غذایی انرژی لازم برای انجام فعالیت های فیزیکی را به دست می آورد. مواد غذایی برای سوخت به گلوکز تبدیل می شوند. این ماده نوعی قند ساده است که با ورود به جریان خون و سپس سلول ها، به تولید انرژی و رشد سلول های بدن کمک می کند.

 در برخی مواقع، گلوکز به سلول ها انتقال پیدا نمی کند و در خون باقی می ماند. در این صورت افراد با افزایش قند خون مواجه می شوند که نتیجه آن ابتلا به دیابت است. انسولین یکی از هورمون های مورد نیاز بدن به شمار می رود که در صورت کمبود یا عملکرد نامناسب آن، بدن قادر به انتقال گلوکز به سلول ها نیست.

این هورمون از غده لوزالمعده ترشح می شود و نقش مهمی در سوخت و ساز بدن و تولید انرژی دارد. به واسطه انسولین، گلوکز به سلول ها فرستاده یا در آنها ذخیره می‌ شود. در صورتی که این هورمون به میزان کافی در بدن وجود نداشته باشد یا عملکرد آن با مشکل مواجه شود، افراد به بیماری دیابت مبتلا می‌ شوند.

دیابت به چه دلایلی ایجاد می شود؟

هر فردی در طول زندگی خود ممکن است به انواع دیابت مبتلا شود، اما برخی از افراد بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند. این عوامل شامل موارد زیر می شوند:

• سابقه خانوادگی در نزدیکان درجه یک
• کم تحرکی
• دیابت بارداری
• فشار خون بالا
• سندرم تخمدان پلی کیستیک
• چاقی شدید
• سابقه بیماری‌ های قلبی عروقی
• کلسترول خون بالا
• بالا رفتن سن به خصوص افراد بالای 40 سال
• مصرف غذاهای ناسالم و دارای قند فراوان

 دیابت دارای چند نوع است؟

بیماری دیابت با توجه به شدتی که دارد، دارای انواع متفاوتی است که به صورت زیر نامگذاری می شود.

دیابت نوع 1

این بیماری به دلیل کمبود تولید هورمون انسولین در بدن اتفاق می افتد. در برخی از مواقع نیز انسولین در بدن بیماران دیابتی نوع یک تولید نمی شود. بنابراین این بیماران برای زنده ماندن باید به صورت روزانه انسولین تزریق کنند. این نوع دیابت بیشتر در کودکان و نوجوانان شایع است. با این حال هر فردی در هر سنی ممکن است به آن مبتلا شود.

 دیابت نوع 2

این بیماری در اثر عدم استفاده درست از انسولین ایجاد می شود. به همین دلیل افراد مبتلا به دیابت نوع 2 برای کنترل این بیماری باید روش زندگی خود را تغییر دهند. داروهای خوراکی و در بعضی از مواقع تزریق انسولین نیز موجب کنترل دیابت نوع 2 می شود. دیابت نوع دو بیشتر در افراد بالای 40 سال، دارای سابقه خانوادگی دیابت و افراد چاق ایجاد می شود. با این حال ابتلا آن در جوانان نیز در حال افزایش است.

دیابت نوع 3 یا دیابت حاملگی

یکی دیگر از انواع این بیماری، دیابت نوع 3 یا دیابت حاملگی است، در اکثر مواقع بیماری دیابت بعد از طی شدن این دوران خود به خود از بین می رود. این دیابت در زمان حاملگی رخ می دهد و احتمال بروز آن بسیار کم است. دیابت بارداری روی رشد جنین تاثیرات منفی برجای می گذارد و ممکن است سبب ایجاد مشکلات تنفسی، زایمان زودرس و ناهنجاری های ژنتیکی روی نوزاد شود. در صورتی که این نوع دیابت در زنان باردار درمان و کنترل نشود، احتمال ابتلا مادران به دیابت نوع دو افزایش پیدا می کنند.

علائم ابتلا به دیابت چیست؟

بیماری دیابت، خود را با علائم مشخصی نشان می دهد. در حالت کلی این علائم شامل موارد زیر می شوند.

• تشنگی شدید
• کاهش دید
• افزایش حس گرسنگی
• تکرر ادرار
• بی حسی در پاها یا دست ها یا سوزن سوزن شدن آنها
• کاهش تحرک
• تاول زدن پوست
• عفونت های لثه
• حس خستگی شدید و بدون دلیل
• کاهش وزن شدید

این علائم شایع ممکن است در افراد مبتلا به بیماری دیابت نوع 2 بروز پیدا نکند. به همین دلیل فرد مبتلا در اوایل ابتلای به این بیماری، متوجه آن نمی‌شود. این علائم در دیابت نوع 2 خود را به آرامی نشان می دهند و ممکن است تا ماه ها یا سال ها فرد متوجه آنها نشود. باید گفت حدود 50% افراد دارای ديابت نوع 2 از بيماري خود اطلاعی ندارند و پزشک تنها با آزمایش خون قادر به تشخیص آن است.

چه غذاهایی باعث بالا رفتن قند خون و ابتلا به دیابت می‌شوند؟

بدون شک رژیم غذایی سالم، مهمترین تاثیر را در کاهش ابتلا به این بیماری دارد. دیابت نوع 2 به راحتی با مصرف غذاهای سالم قابل کنترل و درمان است. غذاهای چرب و شیرین از جمله مواد غذایی هستند که خطر ابتلا به دیابت را افزایش می دهند. مواد غذایی مانند برنج، نان سفید و بدون سبوس، نوشیدنی های شیرین، میوه های خشک، قند، شکر، انرژی زاها و غیره از جمله مواد غذایی هستند که سبب افزایش میزان قند خون می شوند.

عوارض بیماری دیابت چیست؟

دیابت در برخی از مواقع به نام بیماری خاموش و بدون علائم شناخته می شود، زیرا علائم دیابت نوع 2 ممکن است تا سال ها خود را بروز ندهد؛ از این رو امکان تشدید این بیماری در دراز مدت وجود دارد. در صورت عدم درمان یا کنترل به موقع دیابت، سیستم داخلی بدن آسیب می بیند و ممکن است بافت های دیگر بدن نیز دچار نقص شوند. عوارض این بیماری به صورت های زیر خود را نشان می دهد.

پیدایش بیماری های قلبی و عروقی

گردش خون ضعیف، روی سلامت قلب و عروق تاثیر فراوانی دارد. از آنجایی که قند خون بالا در گردش خون تاثیرگذار است، این بیماری ها شایع ترین عوارض دیابت عنوان می شود. آنژین صدری، نارسایی های قلبی، حمله قلبی و سکته از جمله بیماری های قلبی و عروقی هستند که امکان ابتلا به آنها در اثر دیابت وجود دارد.

بیماری های کلیوی در افراد دیابتی

این نوع عوارض دیابت به دلیل افزایش پروتئین در ادرار رخ می‌دهد. نارسایی کلیوی ممکن است چند سال بعد از ابتلا به بیماری دیابت ایجاد شود. از این رو کنترل فشار و قند خون افراد دیابتی تا حدود زیادی بروز مشکلات کلیوی را کاهش می دهد. نارسایی های کلیوی بر اثر دیابت کنترل و درمان نشده، شایع ترین عوارض این بیماری عنوان می شوند که ممکن است افراد را به سمت دیالیز یا پیوند کلیه سوق دهند.

بیماری های مربوط به عصب

دیابت کنترل نشده، موجب آسیب به فیبرهای عصبی می شود که نتیجه آن گزگز و بی حسی در پاها است. این بیماری که با نام نوروپاتی دیابتی شناخته می شود، ممکن است با دردهای خفیف تا شدید همراه باشد. این بیماری احتمال ایجاد زخم پای دیابتی و ایجاد عفونت را افزایش می دهد. در نتیجه ممکن است منجر به قطع پا شود. این بیماری حدود 5 درصد از افراد دیابتی را درگیر خود می کند.

مشکلات چشم

بیماری دیابت یا قند خون بالا، به عروق شبکیه چشم آسیب جدی وارد می کند. از این طریق خون ‌رسانی به این ناحیه از چشم با اختلال روبرو می شود. در این صورت دیابت ممکن است به عنوان مهمترین دلیل نابینایی ‌و اختلالات چشم مطرح شود.

بیماری‌ های لثه‌

دیابت یا قند خون بالا، در تولید کلاژن تغییرات محسوسی را ایجاد می کند. کلاژن یکی از مواد موثر در ساخت غضروف و استخوان ها است. از این رو در تمامی بافت های بدن مقدار زیادی کلاژن وجود دارد. کمبود این ماده یا تغییر در ساختار آن موجب خرابی دندان ها و لثه ها می شود. بیماران مبتلا به دیابت، بیشتر در معرض بیماری های لثه قرار دارند. بیماری های لثه با افزایش قند خون، دیابت را شدت می بخشند. افراد دیابتی برای جلوگیری از ابتلا به عفونت های دهان و لثه باید مراقبت های بهداشتی مانند مسواک، استفاده از دهانشویه و نخ دندان را جدی بگیرند.

مشکلات جنسی

مردان مبتلا به دیابت ممکن است دچار اختلال در رابطه جنسی خود شوند. این مشکلات در 75 درصد از مردان دیابتی چاق رخ می دهد. این مشکل که به صورت اختلال در نعوظ بروز پیدا می کند، ممکن است به دلیل کاهش تستوسترون و مشکلات روانی نیز ایجاد شود. افراد مبتلا به بیماری دیابت به دلیل تغییرات رگ های خونی و عصبی، دارای اختلال در خون رسانی به آلت تناسلی هستند. زنان مسن مبتلا به دیابت نیز ممکن است در زمان ارگاسم با مشکلات بسیاری روبرو شوند، زیرا دیابت سبب آسیب رسیدن به اعصاب ناحیه تناسلی بدن بانوان می شود و آنها را با این اختلال روبرو می کند.

کاهش شنوایی یا از دست دادن آن

افراد دیابتی بیشتر از سایرین در معرض ناشنوایی قرار دارند، زیرا دیابت موجب از بین رفتن 30 درصد از شنوایی می شود. این بیماری به رگ های خونی داخل گوش آسیب می رساند و موجب فشار به این ناحیه می شود. از این رو افراد مبتلا به دیابت باید به طور مرتب شنوایی خود را تحت بررسی قرار دهند.

عفونت‌ های پوستی در افراد مبتلا به دیابت

یکی از عوارض شایع دیابت، بیماری ها و عفونت های پوستی است. به واسطه بیماری دیابت عفونت های باکتریایی مجرای ادرار، عفونت قارچی و خارش پوست افزایش پیدا می‌ کند. عفونت های قارچی در بیماران دیابتی شایع تر هستند و ممکن است به عنوان علائم اولیه دیابت نیز شناخته شوند.

چگونه بیماری دیابت را کنترل و درمان کنیم؟

از آنجایی که این بیماری به دلیل کمبود انسولین در خون اتفاق می افتد، در موارد شدید، تزریق انسولین به این افراد سبب کنترل دیابت می شود. دیابت نوع یک و دو با رژیم غذایی سالم به راحتی قابل کنترل هستند. مصرف غذاهای دارای قند و نشاسته بالا برای این افراد مضر است و توصیه نمی شود.

از آنجایی که وضعیت این افراد به دلیل کاهش تحرک ممکن است بدتر شود، انجام روزانه ورزش های هوازی تا حدود زیادی در کنترل و پیشگیری از پیشرفت دیابت موثر است، زیرا از طریق فعالیت های ورزشی، بدن استفاده بهتری از انسولین می کند. در نتیجه این امر گلوکز سریع تر به سلول ها انتقال داده می شود که بدن آن را به انرژی لازم برای سوخت و ساز سلول ها تبدیل کند.

مصرف برخی از قرص ها به نام oral agents برای افراد مبتلا به بیماری دیابت  نوع 1 و در برخی از مواقع دیابت نوع 2 تجویز می شود. در این صورت بدن انسولین بیشتری تولید می کند. افراد دیابتی باید هر 6 ماه یک بار مورد معاینه تخصصی قرار گیرند تا میزان قند خون آنها کنترل شود.

بهترین مکمل های غذایی در کاهش قند خون چیست؟

برخی از مکمل های غذایی از ترکیبات طبیعی تولید می شوند که در کاهش قند خون و کنترل دیابت نقش مهمی دارند. بهتر است این مکمل ها با تجویز پزشک مصرف شوند و باید از مصرف خودسرانه آنها پرهیز کرد. برخی از بهترین مکمل های کنترل کننده بیماری دیابت شامل موارد زیر می شوند:

• کپسول سنسولین او پی دی فارما 30 عددی برای کاهش قند خون
• کپسول آلپیک رها 300 میلی گرم 30 عددی برای رفع علائم نوروپاتی
• قرص اولترا مریم گلی ویتابیوتیکس 30 عددی برای درمان دیابت و حفظ سلامت بدن
• کپسول دیافیت یورو ویتال 60 عددی برای تامین ویتامین های مورد نیاز بدن افراد مبتلا به دیابت

جمع بندی

بیماری دیابت، یکی از شایع ترین بیماری هایی است که افراد در هر سنی را درگیر خود می کند. این بیماری به دلیل کمبود انسولین یا عدم عملکرد صحیح آن در خون ایجاد می شود، زیرا گلوکز در خون باقی می ماند و به سلول ها برای تولید انرژی و سوخت و ساز انتقال نمی یابد. از این رو سطح قند خون افزایش پیدا می کند که نتیجه آن دیابت است.

علائم شایع دیابت شامل تکرر ادرار، خستگی بی دلیل، تشنگی، گرسنگی شدید، کاهش وزن، تاری دید و غیره می شوند. این بیماری دارای سه نوع 1، 2 و 3 است و با توجه به شدت بیماری باید از تزریق انسولین، مصرف دارو و تغییر رژیم غذایی برای کنترل یا درمان آن استفاده کرد. در صورت عدم درمان به موقع دیابت احتمال ابتلا به بیماری های قلبی، عفونت های لثه، بیماری های کلیوی، مشکلات شنوایی و بینایی، اختلالات عصبی و غیره وجود دارد.