زمان مطالعه: ۹ دقیقه

عوامل مختلفی میتوانند به کاهش شادی و تجربه احساسات مثبت منجر شوند. در واقع این عوامل بر اثر به هم خوردن تعادل هورمون های شادی به وجود می‌آیند. مثلا استرس، حادثه ناگوار، جراحت و بعضی از بیماری‌ها می‌توانند به عدم تعادل در هورمون های شادی در بدن اثر بگذارند. در این مقاله از مجله سلامت داروخانه دکتر خسروی ، پس از مقدمه‌ای درباره هورمون شادی و قرص هورمون شادی، با مهمترین داروهای شیمیایی و داروهای گیاهی ضد افسردگی و شادی آور که بر روی این هورمون‌ها موثرند، آشنا می‌شوید. سپس اقدامات طبیعی برای بهبود سطح و تعادل هورمون های شادی در بدن را معرفی می‌کنیم. از شما دعوت می‌کنیم تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.

هورمون شادی چیست؟

هورمون‌ها ترکیبات شیمیایی هستند که توسط غده‌های مختلف در سراسر بدن تولید می‌شوند. این ترکیبات از طریق خون به نقاط مختلف منتقل می‌شوند و به عنوان پیام‌رسان عمل کرده و در فرآیندهای بدنی بسیاری ایفای نقش می‌کنند. یکی از این وظایف مهم کمک به تنظیم خلق‌و‌خو است. بعضی از هورمون‌ها به ایجاد احساسات مثبت، شامل شادی و لذت، کمک می‌کنند. این «هورمون‌های شادی» شامل موارد زیر هستند:

  • دوپامین: به عنوان هورمون «حس خوب» شناخته می‌شود. دوپامین یک انتقال دهنده عصبی (ناقل عصبی) است که بخش مهمی از سیستم پاداش مغز را تشکیل می‌دهد. دوپامین با احساسات لذت بخش، همراه است و در فرآیندهای یادگیری، حافظه و… نیز نقش دارد.
  • سروتونین: این هورمون و ناقل عصبی به تنظیم خلق و خو، و نیز خواب، اشتها، گوارش، توانایی یادگیری و حافظه کمک می‌کند.
  • اکسی‌توسین: اغلب به عنوان «هورمون عشق» شناخته می‌شود. اکسی‌توسین برای زایمان، شیردهی و ایجاد ارتباط نزدیک و قوی بین والدین و فرزندان بسیار ضروری است. این هورمون همچنین می‌تواند به ترویج اعتماد، همدردی و ارتباطات در روابط کمک کند. سطوح اکسی توسین عموماً با محبت یا صمیمیت فیزیکی افزایش می‌یابد.
  • اندورفین‌ها: این هورمون‌ها ضد درد طبیعی بدن هستند که بدن در پاسخ به استرس یا ناراحتی تولید می‌کند. سطوح این ترکیبات همچنین ممکن است در هنگام مشارکت در فعالیت‌هایی که لذت‌بخش هستند (مانند غذا خوردن، ورزش کردن یا رابطه جنسی) افزایش یابد.

نکته جالب این که هورمون‌ها و انتقال دهنده‌های عصبی به طور مستقل از هم عمل نمی‌کنند. در واقع این ترکیبات با یکدیگر تعامل دارند تا یک تعادل شیمیایی دقیق را در بدن ایجاد کنند و ارتباطی قوی بین آن‌ها وجود دارد. بنابراین نمی‌توان گفت که انواع قرص شادی که در بخش بعضی معرفی می‌کنیم، لزوما تنها روی یک جنبه از این هورمون‌ها اثر می‌گذارند.

قرص هورمون شادی به چه معناست؟

قرص هورمون شادی را معمولا به قرصی می‌گویند که روی سطح هورمون های شادی در بدن، مثلا سروتونین، تاثیر می‌گذارد. افرادی که به دنبال قرص هورمون شادی هستند، معمولا هدفشان قرص های افزایش‌دهنده سروتونین (مثل قرص سروتونین گیاهی) است و بعضا مقصودشان داروهایی برای سطح دوپامین در بدن می‌باشد. در ادامه مقاله چند مورد از بهترین داروها و قرص های هورمون شادی مرتبط در دو دسته شیمیایی و گیاهی را معرفی می‌کنیم.

بهترین قرص های هورمون شادی

همانطور که گفتیم، هورمون های شادی ۴ نوع دارند. دو مورد مهم از این هورمون های شادی که در صورت کمبود، می‌تواند باعث افسردگی شود، سروتونین و دوپامین است. سروتونین یک انتقال دهنده عصبی مهم در تنظیم احساسات، خلق و خو و اضطراب و عملکردهای مهم دیگر در بدن می‌باشد. بنابراین به هم خوردن تعادل آن در بدن، به عدم پردازش سالم احساسات منجر می‌شود. از طرفی کم بودن دوپامین، می‌‌تواند علائم افسردگی مانند بی تفاوتی و حس ناامیدی را ایجاد کند. در ادامه داروها و قرص های هورمون شادی را معرفی می‌کنیم که اغلب روی سروتونین و دوپامین تاثیر گذارند.

داروهای شیمیایی هورمون شادی

داروهای شیمیایی تاثیر گذار روی هورمون های شادی سروتونین و دوپامین، در داروسازی به ترتیب با عناوین مهارکننده انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) و مهارکننده بازجذب نوراپی‌نفرین–دوپامین (NDRI) شناخته می‌شوند. اس‌اس‌آرها برای جلوگیری از جذب درصدی از سروتونین به مغز کاربرد دارند، یعنی سطح این هورمون را در سیستم عصبی بالا نگه می‌دارند و به خلق و خوی بهتر و کاهش اضطراب کمک می‌کنند. ان‌دی‌آر‌آی‌ها که به عنوان نسل دوم ضد افسردگی‌ها شناخته می‌شوند، برای بیماری‌هایی مثل افسردگی، اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی (ADHD)، بیماری پارکینسون و… (بعضا به صورت off-label یا خارج از کاربرد اصلی دارو) تجویز می‌شوند.

معروفترین داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین عبارتند از:

  • سیتالوپرام (citalopram)
  • اس‌سیتالوپرام (escitalopram)
  • فلوکستین‌ (fluoxetine)
  • فلووکسامین (fluvoxamine)
  • سرترالین (sertraline)

می‌توان گفت تنهای داروی مهارکننده بازجذب نوراپی‌نفرین–دوپامین که کاربردش در درمان افسردگی است، داروی بوپروپیون (Bupropion) میباشد.

توجه کنید که همه این داروها و قرص های ضد افسردگی و تاثیر گذار بر هورمون های شادی باید با مشورت و تجویز پزشک و بر اساس شرایط بیماری هر فرد مصرف شوند.

برای جلوگیری از تداخلات دارویی و کنترل عوارض جانبی احتمالی داروها، این داروها را (در صورت لزوم مصرف) تحت نظر پزشک مصرف نمایید. همچنین قطع این داروها نیز باید با مشورت پزشک انجام شود.

داروهای گیاهی هورمون شادی (بدون نسخه)

برای آشنایی با داروها و قرص های گیاهی موثر بر هورمون شادی، خوب است ابتدا چند نمونه از بهترین گیاهان دارویی مفید در این زمینه را معرفی کنیم.

گیاهان دارویی موثر بر هورمون شادی

چند مورد از بهترین گیاهان دارویی مفید و موثر در هورمون های شادی شامل موارد زیر است:

  • گیاه علف چای: این گیاه دارویی یک درمان قدیمی برای بهبود علائم افسردگی است. داروهای گیاهی که با استفاده از گیاه علف چای ساخته می‌شوند، علاوه بر کمک به افسردگی، در شرایط دیگر مثل اضطراب، سندرم پیش از قاعدگی (PMS)، علائم یائسگی و افسردگی فصلی کاربرد دارند. محققان هنوز به طور کامل از مکانیسم اثر این گیاه آگاه نیستند اما بسیاری معتقدند که علف چای با افزایش هورمون شادی سروتونین در مغز، اثرات مثبتی به همراه دارد.
  • جینسینگ: ریشه این گیاه ترکیبی رایج در داروی گیاهی برای رفع خستگی و افزایش انرژی، بهبود سیستم ایمنی و افزایش عملکرد شناختی است. جینسینگ روی سروتونین، انتقال دهنده های عصبی دیگر و هورمون‌ها و گیرنده‌های مختلف دیگری اثر می‌گذارد. تحقیقات نشان می‌دهند که جینسینگ با بعضی از داروهای روان مانند SSR ها و SNRI ها (مهارکننده‌های بازجذب سروتونین–نوراپی‌نفرین) تداخل دارویی دارد.
  • ریشه طلایی یا Rhodiola Rosea: گیاه ریشه طلایی یکی از داروهای طب سنتی نروژ، سوئد، ایسلند و روسیه بوده که به عنوان ضد افسردگی و کاهش دهند استرس استفاده می‌شده است. گرچه تحقیقات برای اثبات اثرات این گیاه ممکن است کافی نباشد، اما به نظر می‌رسد رودیولا روزا به خوبی تحمل می‌شود (حداقل در کوتاه مدت) و برای بهبود افسردگی و اضطراب گیاه دارویی موثری می‌باشد.
  • بابونه: این گیاه جهت مدیریت افسردگی و اضطراب نقش خوبی ایفا می‌کند. نتیجه برخی از تحقیقات نشان داده است که بابونه در بهبود علائم افسردگی کمک‌کننده است. گیاه بابونه ممکن است ترکیبات شیمیایی موجود در مغز که روی خلق و خو موثر هستند (ترکیباتی مانند سروتونین، دوپامین و نورآدرنالین) را بهبود دهد؛ همین موضوع می‌تواند خاصیت ضد افسردگی داشته باشد.
نتیجه برخی از تحقیقات نشان داده است که بابونه در بهبود علائم افسردگی کمک‌کننده است.

قرص های گیاهی هورمون شادی

با معرفی گیاهان دارویی که بر هورمون های شادی موثر هستند، می‌توانیم انواع بهترین قرص هورمون شادی از نوع گیاهی از جمله قرص سروتونین گیاهی را معرفی کنیم. چند مورد از معروفترین این محصولات که در بازار دارویی ایران نیز موجود هستند و بدون نسخه قابل خریداری هستند، عبارتند از:

  • قرص پرفوران گل دارو (حاوی عصاره خشک گیاه علف چای)
  • قرص نروکسین دینه (حاوی عصاره علف چای)
  • کپسول مود پلاس نوتراکس (حاوی ترکیبات مفیدی از جمله عصاره ریشه آشوآگاندا، عصاره Rhodiola، تریپتوفان، عصاره گل ساعتی، عصاره بابونه و…)
  • کپسول دپروهرب باریج (حاوی اسانس شمعدانی عطری)

داروها و قرص های گیاهی معمولا عوارض کمتری نسبت به داروهای شیمیایی دارند؛ البته اگر پزشک تشخیص دهد که داروهای گیاهی برای شرایط اضطراب و افسردگی فردی کارساز نیست، لازم است به دستور و تجویز او عمل شود. چرا که داروهای گیاهی معمولا اثر خفیف‌تری دارند و بسیاری از آن‌ها تنها در درمان و بهبود افسردگی‌های خفیف و متوسط، پاسخ مثبتی از خود نشان داده‌اند و برای شرایط شدیدتر این بیماری، ممکن است نیاز به مصرف داروهای شیمیایی یا جلسات روان درمانی و یا ترکیبی از هر دو باشد. مثلا اگر فردی افکار خودکشی دارد، لازم است حتما به پزشک مراجعه کند.

به علاوه قبل از مصرف داروها و قرص های هورمون شادی گیاهی، توصیه می‌کنیم به ترکیبات دقیق محصول مورد نظر توجه کنید و از عدم حساسیت خود به آن‌ها مطمئن شوید. بررسی تداخلات دارویی نیز لازم است.

عوامل تاثیر گذار دیگر بر هورمون شادی

علاوه بر استفاده از قرص هورمون شادی مناسب در صورت لزوم، اقدامات دیگری نیز هستند که می‌توانید با کمک آن‌ها به طور طبیعی هورمون های شادی خود را بهبود ببخشید. مثلا تغییراتی در رژیم غذایی می‌تواند به بدن کمک کند پیش‌نیازهای کافی برای ساخت این هورمون‌ها و انتقال دهنده‌های عصبی را دریافت کند. به عنوان چند مورد از اقدامات موثر برای بالا بردن سطح هورمون های شادی آشنا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • در آغوش گرفتن عزیزان
  • ورزش کردن
  • گوش دادن به موسیقی شاد
  • تماشای فیلم کمدی
  • وقت گذراندن در فضای باز یا طبیعت
  • خوابیدن و استراحت کردن
  • مدیتیشن کردن
  • امتحان کردن آروماتراپی
  • دریافت ماساژ
  • داشتن رابطه جنسی
  • آفتاب گرفتن که در تولید ویتامین D موثر است
  • مصرف مکمل‌های ویتامین و مواد معدنی در صورت کمبود
  • مصرف غذاهای حاوی آمینو اسید ترپتوفان که به بهبود ساخت سروتونین کمک می‌کنند مانند تخم مرغ، پنیر، آناناس، جو، آجیل، مغزها و دانه
آفتاب گرفتن هم به دریافت ویتامین D کمک می‌کند و هم در ترشح هورمون سروتونین که یکی از هورمون های شادی است، موثر است.

اگر با انجام فعالیت‌های مختلف و پاسخ بدنتان به آن‌ها نتیجه مثبتی نگرفتید، توصیه می‌کنیم به متخصص روانشناس یا روانپزشک مراجعه کنید.

ممکن است سطح پایین هورمون های شادی و افسردگی و خلق و خوی ایجاد‌شده در اثر آن، شرایط را برای انجام فعالیت‌های گفته‌شده سخت کرده باشد؛ مثلا اشتهای کافی برای خوردن غذا یا انرژی کافی برای ورزش کردن نداشته باشید. همچنین ممکن است در بعضی از شرایط به این شکل، به ریزمغذی خاصی مانند ویتامین B12 یا ویتامین D نیاز داشته باشید. بنابراین به این نکات توجه کافی داشته باشید و اگر از هیچ یک از این راهکارها نتیجه نگرفتید، بهتر است به پزشک مراجعه نمایید.

جمع بندی

در این مقاله درباره هورمون شادی و انواع قرص هورمون شادی در دو دسته داروهای شیمیایی و مکمل های گیاهی صحبت کردیم. همچنین اقداماتی جهت بهبود سطوح هورمون های شادی در بدن را معرفی نمودیم. اگر بیماری روحی شما به اندازه‌ای شدید است که این اقدامات کارساز نیستند، بهتر است برای تشخیص و درمان به پزشک متخصص مراجعه نمایید.

برای مشاهده و خرید داروهای گیاهی ضد افسردگی و شادی آور می‌توانید به داروخانه دکتر خسروی مراجعه نمایید. با ثبت سفارش اینترنتی آسان و سریع در داروخانه دکتر خسروی ، بسته سفارش خود را در محل مورد نظر تحویل بگیرید.

مشاهده و خرید داروهای گیاهی ضد افسردگی، ضد اضطراب و شادی آور

سوالات متداول

قرص شادی اور سیتالوپرام چیست؟

قرص سیتالوپرام دارویی است از دسته SSRI ها یا مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین که دسته‌ای از داروهای ضد افسردگی محسوب می‌شوند. این قرص به خاطر خاصیت آن بالا بردن سروتونین در مغز (یکی از هورمون های شادی)، به عنوان یک قرص شادی اور شناخته می‌شود. گرچه مصرف این دارو به عنوان ضد افسردگی رایج است، در نظر داشته باشید که سیتالوپرام باید توسط پزشک و در صورت نیاز بسته به شرایط هر فرد تجویز شود.

کدام قرص افزایش هورمون شادی خوب است؟

انواع قرص تاثیر گذار بر هورمون های شادی موجود هستند که برای درمان بیماری‌ها و اختلالات مختلفی مانند افسردگی تجویز می‌شوند. این قرص های هورمون شادی در دو دسته شیمیایی و گیاهی موجود هستند که دسته اول باید با تشخیص و نسخه پزشک تهیه شوند و دسته داروهای گیاهی بدون نسخه قابل خریداری هستند (البته اکیداً توصیه می‌شود با پزشک یا داروساز درباره مصرف آن‌ها مشورت شود به خصوص اگر داروهای دیگری هم مصرف می‌کنید). از بهترین داروهای گیاهی افزایش هورمون شادی می‌توان به قرص پرفوران، مودپلاس نوتراکس، نروکسین و دپروهرب اشاره کرد.

توجه: مقالات مرتبط با پزشکی و سلامت دکتر خسروی از منابع معتبر داخلی و خارجی تهیه شده‌اند و صرفا جنبه اطلاع رسانی دارند، بنابراین توصیه درمانی و پزشکی محسوب نمی‌شوند. در صورتی که مشکل پزشکی دارید، لازم است تا برای تشخیص و درمان به پزشک مراجعه نمایید

بیشتر بخوانید

  • قرص شادی آور بدون عوارض
  • بهترین قرص ضد استرس گیاهی
  • از بین بردن عوارض داروهای اعصاب
یکــــ نکتـــه مــهــم  فواید کلاژن برای پوست، گزاره‌ای برای چالش‌های علمی روز دنیا!